7 chặng của tuyến metro số 5 TP.HCM nhìn từ ảnh vệ tinh theo địa hình

Một cách đọc bản đồ tuyến metro số 5 khá thú vị là quên đi ranh giới hành chính, chỉ nhìn vào cảnh quan thực tế mà ảnh vệ tinh phơi bày. Khi đó, hành lang dài khoảng 60 km tự nó chia thành bảy chặng có tính cách rất khác nhau: chặng sông nước, chặng đại đô thị, chặng đường bộ, chặng cửa ngõ vượt sông, chặng lõi ngầm, chặng kênh rạch và chặng ruộng đồng. Bài viết gom 30 khung ảnh theo bảy chặng ấy, giúp bạn cảm nhận tuyến đổi mặt qua từng vùng địa hình. Vạch xanh là tim tuyến, vòng tròn lớn là ga trung chuyển, chấm nhỏ là ga thường, mảng tô đặc là đoạn ngầm hoặc depot.

Chặng 1 – Vùng sông nước Long Phước (ảnh 01–05)

Chặng đầu là địa hình đặc biệt nhất: bán đảo bị sông Tắc bao bọc, mặt nước chiếm tỷ lệ lớn, mật độ công trình thấp. Vạch tuyến không chạy thẳng mà uốn theo dòng chảy, tạo một vòng cung mềm mại.

Ảnh 01 – Ao vườn Tam Đa

Địa hình mở đầu là vùng ao vườn Tam Đa ken dày mặt nước. Vạch tuyến cắt chéo qua đường Tam Đa và Hồ Sen Tam Đa Q9, đặt ga trung chuyển gần Đại học Luật Cơ sở 3. Bên dưới là cao tốc CT29 với trạm thu phí Long Trường và chung cư MT EastMark City bên rạch Mơn.

Ảnh 02 – Băng sông Tắc ra sông Đồng Nai

Sông Tắc là ranh tự nhiên của chặng này. Tuyến vượt sông, đặt hai ga: một gần VITEC Farm Thủ Đức, một cạnh đường 409 và cầu Ông Hòa. Vạch xanh men rạch Ván ngược lên Bắc, tiến sát mặt nước sông Đồng Nai, nơi có Blue Diamond Riverside ven bờ.

Ảnh 03 – Cung cong men rạch Ván

Đây là nơi địa hình uốn tuyến rõ nhất. Từ ga trung chuyển khu Hẻm 187 gần đường Long Thuận, vạch xanh lượn theo đường Cầu Đình rồi vòng xuống Nam song song bờ sông. Hai ga nhỏ nằm giữa và góc trái, quanh chợ Long Phước, Trường THCS Long Phước và bến du thuyền Chill Garden.

Ảnh 04 – Lõi phường Long Phước

Giữa vùng sông nước, hai hành lang tuyến gặp nhau. Trục Đông – Tây qua Hẻm 198, Hẻm 187 mang ga trung chuyển và ga Eco Garden LT; nhánh Bắc – Nam bám đường Long Phước, đặt ga gần Quán Vườn Xưa. Bảo tàng Áo Dài, khu Cầu Cây Me, rạch Sỏi và rạch Cát cùng khung.

Ảnh 05 – Khúc uốn sông Tắc, cầu Long Đại

Khúc uốn đặc trưng của sông Tắc chiếm gần trọn khung, khép lại chặng sông nước. Ga gần Saigon Pony Club và Công viên Sông Tắc, một ga nữa phía Nam. Ở phía Bắc, vạch xanh vượt sông ở khu đường Cầu Long Đại vào lưới đường Đ.M2, Đ.T11, Đ.T15.

Chặng 2 – Đại đô thị phía Đông (ảnh 06–09)

Bước sang chặng hai, cảnh quan đảo chiều: từ sông nước sang lưới đường vuông vắn và các khối nhà cao tầng của một đại đô thị. Đây là nơi tuyến gom lượng cư dân đông nhất đoạn đầu.

Ảnh 06 – Lõi Vinhomes Grand Park

Địa hình đô thị dày đặc nhất chặng. Tuyến chạy trong lòng Vinhomes Grand Park, ngang Vincom Mega Mall Grand Park, Công viên ánh sáng và các tòa Origami S8.02, S1.03, S3.03. Hai ga đặt phía Nam khu, gần Lumiere Boulevard – Tháp Daisy và cụm thấp tầng Đ.M2 – Đ.M4.

Ảnh 07 – Nối đô thị với ven sông

Khung hình cho thấy hai kiểu địa hình nối liền. Từ ga Lumiere Boulevard, vạch xanh qua hai ga thấp tầng quanh Đ.M2 – Đ.M4, băng sông Tắc ở Công viên Sông Tắc, tới ga Saigon Pony Club rồi ga Quán Vườn Xưa. Nhà Thờ Giáo Xứ Long Đại và Villa Sông Hoa nằm gần đó.

Ảnh 08 – Khép vòng, rẽ về cầu Trường Phước

Vòng khép kín Long Phước hiện rõ trước khi tuyến rời chặng. Nhánh dọc đường Long Phước qua ga Vườn Xưa và Hồ Câu Cá Thể Thao MIDI, gặp trục ngang tại Hẻm 198 – Hẻm 187 với ga trung chuyển và ga Eco Garden LT, rồi rẽ thẳng về Tây tới cầu Trường Phước, đặt ga cạnh The Stay Saigon Riverfront.

Ảnh 09 – Vượt sông Tắc lần cuối

Chặng đại đô thị khép lại bằng lần vượt sông Tắc thứ ba tại cầu Trường Phước. Ga cạnh The Stay Saigon Riverfront và Long Thuận Villa Riverside; một ga nữa gần Usfarm. Trong khung có cầu Võ Khế, cầu Nhà Trường, đường Nguyễn Duy Trinh và chợ Long Trường.

Chặng 3 – Trục đường bộ Liên Phường (ảnh 10–13)

Chặng ba mang tính cách của một hành lang đường bộ thẳng tắp: tuyến bỏ hẳn những cung cong, chạy song song trục Liên Phường và lần lượt cắt các đường vành đai lớn giữa khu vực đang đô thị hóa nhanh.

Ảnh 10 – Liên Phường cạnh Đông Tăng Long

Tuyến chạy thẳng theo Liên Phường qua Trường Thạnh – Long Trường. Vòng tròn ga lớn gần sân bóng An Phú Arena, ga phía Đông cạnh Usfarm. Phía Nam là công viên Đông Tăng Long; phía Bắc có Lã Xuân Oai, Trường THPT Long Trường và ĐH Tài chính – Marketing.

Ảnh 11 – Cắt trục vành đai Võ Chí Công

Tuyến cắt trục Võ Chí Công với ga trung chuyển ngay giao lộ, gần The Eastern và Cánh Diều Playschool Thủ Đức. Ga phía Đông cạnh Bưng Ông Thoàn và Villa Park. Rạch Chiếc uốn qua Park Riverside, The Classia Khang Điền, Rio Vista và cầu Ông Bồn.

Ảnh 12 – Cắt Đỗ Xuân Hợp, về The Global City

Ba ga cùng khung: ga Trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương gần D3A – D5A, ga trung chuyển giao Võ Chí Công, ga cửa ngõ The Global City. Trục Đỗ Xuân Hợp cắt ngang. Rạch Chiếc phía Bắc có Gia Hòa Park, hồ bơi Ánh Viên, Flora Fuji và Ehome 2.

Ảnh 13 – Giữa The Global City và sân vận động Rạch Chiếc

Chặng đường bộ khép lại giữa hai công trình lớn. Hai ga của tuyến kẹp khu đất Sân vận động quốc gia Rạch Chiếc; phía Tây có trục Mai Chí Thọ và ga Rạch Chiếc của metro hiện hữu; phía Nam là The American School, Palm Heights và KĐT Lakeview City.

Chặng 4 – Cửa ngõ vượt sông Sài Gòn (ảnh 14–16)

Chặng bốn ngắn nhưng là bản lề địa hình quan trọng nhất: tuyến nhập hành lang Xa lộ Hà Nội, vượt sông Sài Gòn rồi lập tức chuyển trạng thái từ trên cao sang đi ngầm khi chạm mật độ đô thị dày đặc.

Ảnh 14 – Nút giao An Phú

Địa hình chuyển sang hành lang giao thông lớn. Tuyến nhập Xa lộ Hà Nội – Song Hành, đặt ga trung chuyển ngay Nhà ga An Phú của metro hiện hữu, thêm ga cạnh Estella Place. Phía Bắc là Thảo Điền với Vincom Mega Mall Thảo Điền, Masteri Thảo Điền và LUMIÈRE Riverside bên sông Sài Gòn.

Ảnh 15 – Vượt sông Sài Gòn

Ranh giới địa hình rõ nhất chặng là mặt nước sông Sài Gòn. Tuyến vượt sông theo hành lang cầu Sài Gòn, đặt ga khu Tân Cảng – Điện Biên Phủ, rồi vùng tô đặc tại nút Nguyễn Hữu Cảnh báo hiệu đoạn ngầm. Trong khung có Landmark 81, công viên Vinhomes Central Park, Pearl Plaza và ga tàu thủy Bình An.

Ảnh 16 – Chìm xuống Điện Biên Phủ, Bạch Đằng

Tuyến chính thức chìm xuống, đi ngầm dọc Điện Biên Phủ rồi Bạch Đằng. Một ga tại giao Quốc lộ 13, một ga gần chợ Bà Chiểu – Phan Đăng Lưu. Khung có Đại học Quốc tế Hồng Bàng, HUTECH, Trường ĐH Giao thông Vận tải, khu du lịch Văn Thánh và rạch Thị Nghè.

Chặng 5 – Lõi ngầm nội thành (ảnh 17–21)

Chặng năm là địa hình đô thị đặc nhất chuỗi ảnh: mái nhà phủ kín, vạch tuyến gần như biến mất trên mặt đất, chỉ còn nhận ra qua các mảng tô đặc và vòng tròn ga dưới trục phố lớn.

Ảnh 17 – Ga ngầm Phan Đăng Lưu

Khung dày đặc nhà phố. Tuyến chạy ngầm dưới Phan Đăng Lưu với ga ngầm gần giao Đinh Kế Xương – Thích Quảng Đức và ga cạnh chợ Bà Chiểu, góc Phan Đăng Lưu – Lê Quang Định. Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn, khu Phan Xích Long và kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè bao quanh.

Ảnh 18 – Ngầm dưới Hoàng Văn Thụ

Tuyến chuyển sang trục Hoàng Văn Thụ, vẫn chìm dưới đất. Hai ga: một gần White Palace, sân vận động Quân khu 7 và chùa Phổ Quang; một gần Diamond Place. Công viên Hoàng Văn Thụ có vùng tô ga ngầm cạnh CGV Hoàng Văn Thụ và Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Ảnh 19 – Lăng Cha Cả, Bệnh viện Thống Nhất

Vùng tô đặc ở khu Hoàng Việt – The ADORA – CGV Hoàng Văn Thụ, tức Lăng Cha Cả; vòng tròn lớn là ga trung chuyển công viên Hoàng Văn Thụ; ga phía dưới trái cạnh Bệnh viện Thống Nhất. Các trục Cộng Hòa, Trường Chinh, Út Tịch hội tụ cùng Trường Cao đẳng Lý Tự Trọng.

Ảnh 20 – Đầu trục Lý Thường Kiệt

Tuyến đổi hướng Bắc – Nam, đi ngầm dọc Lý Thường Kiệt. Hai vùng tô đặc: chợ Tân Bình quanh giao Phú Hòa – Tân Tiến – Đồng Sơn, và Bắc Hải – Thiên Phước gần THPT Nguyễn Thái Bình. Hai bên có Bệnh viện Nhân Dân 115, ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, GO! Miền Đông và công viên Lê Thị Riêng.

Ảnh 21 – Chuỗi ga cụm bệnh viện, đại học

Chặng lõi ngầm khép lại bằng đoạn giàu điểm đến nhất. Ba ga liên tiếp: Lữ Gia – Trường ĐH Bách khoa gần sân Phú Thọ, Bà Hạt – Nhật Tảo cạnh LOTTE Mart, Đại học Y Dược – Hùng Vương Plaza. Bao quanh là Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Nhi Đồng 1, sân vận động Thống Nhất và chợ An Đông.

Chặng 6 – Kênh rạch Quận 8 và đô thị Quốc lộ 50 (ảnh 22–25)

Chặng sáu mang địa hình chuyển tiếp: từ phố cổ chật hẹp, tuyến cắt hai dòng kênh song song rồi bám một trục quốc lộ, cảnh quan dần mở ra với các khu dân cư mới xen ruộng ao.

Ảnh 22 – Vượt kênh Tàu Hủ và kênh Đôi

Địa hình chặng bắt đầu bằng hai dòng kênh. Tuyến xuyên Chợ Lớn, cắt Nguyễn Trãi và Trần Hưng Đạo, gần Hội Quán Nghĩa An và Miếu Bà Thiên Hậu, đặt ga tại khu Bệnh viện Răng Hàm Mặt Sài Gòn cạnh cầu Chà Và, rồi vượt kênh Tàu Hủ và kênh Đôi để sang Quận 8.

Ảnh 23 – Quốc lộ 50 qua Bình Hưng

Tuyến bám thẳng Quốc lộ 50 xuyên Bình Hưng. Ga phía Bắc tại khu Bến xe Quận 8 gần giao Tạ Quang Bửu; xuống Nam là vùng tô đặc tại nút Nguyễn Văn Linh – điểm ngầm cuối cùng của tuyến. Hai bên có UBND xã Bình Hưng và khu chợ Bùi Minh Trực – Phạm Thế Hiển.

Ảnh 24 – Song Hành qua Phong Phú

Cảnh quan mở ra thoáng hơn. Tuyến theo Song Hành Quốc lộ 50 với hai ga: một gần Chùa An Hòa, một cạnh Saigon Intela. Phía Đông là Mizuki Park, Ehome S Nam Sài Gòn và khu nhà ở Nguyên Sơn; phía Tây có Conic – Greenlife 13C, Trường ĐH Văn Hiến và Einstein School HCM.

Ảnh 25 – Phú Lạc và Phong Phú 4

Chặng khép lại với cảnh quan thưa dần. Hai ga: một tại khu giao đường ký hiệu HL7 gần đường 12F, một tại khu dân cư Phong Phú 4 cạnh đường Tân Liêm. Phía Đông có Trạm 220kV Bình Chánh, chợ Phú Lạc, Trung tâm Thể thao Thành Long; phía Tây là khu căn hộ Lovera Vista.

Chặng 7 – Vùng ruộng đồng Đa Phước, Hưng Long (ảnh 26–30)

Chặng cuối là địa hình nông nghiệp thấp trũng, ô thửa ruộng ao trải rộng, mật độ công trình thưa nhất. Đây cũng là nơi tuyến tách hai nhánh và tạo ra hai đầu mút riêng biệt.

Ảnh 26 – Đa Phước, tuyến tách nhánh

Tại Đa Phước, tuyến tách làm hai. Trên Quốc lộ 50 có ga khu Bà Cả cạnh Trường THCS Đa Phước. Nhánh rẽ Tây mang hai ga: một giữa ruộng gần Trường THPT Đa Phước, một gần Công ty TNHH MTV Đức Hưng Long. Phía Đông là Nhà máy Xử lý bùn thải Sài Gòn Xanh và nghĩa trang Đa Phước.

Ảnh 27 – Nhánh Tây về Hưng Long

Địa hình ruộng ô thửa hiện rõ nhất chặng. Nhánh Tây vượt sông men trục Hưng Long – Qui Đức, với hai ga: một tại khu Đức Hưng Long, một phía Đông gần đường Số 4C. Phía Nam là hành lang cao tốc Bến Lức – Long Thành cùng kênh T9, T10; quanh đó có Trường Tiểu học Hưng Long và chùa Linh Hòa.

Ảnh 28 – Đầu mút nhánh Hưng Long

Nhánh Tây kết thúc bằng ga gần kênh T5 và đường Đinh Văn Ước, cạnh chùa Phổ Minh và hồ bơi Dr. Lộc. Phía Tây Nam có chợ Hưng Long, trục An Phú Tây – Hưng Long, chùa Pháp Minh; bên dưới là hai hành lang ĐCT Bắc – Nam phía Đông và ĐCT Bến Lức – Long Thành. Sau ga, vạch tuyến dừng.

Ảnh 29 – Đa Phước, rời Quốc lộ 50

Khung quay lại trung tâm Đa Phước. Ga khu Bà Cả trên Quốc lộ 50; nhánh Tây đi Hưng Long với ga Đức Hưng Long và ga giữa đồng. Điểm mới là đường cong dưới phải, nơi tuyến rời quốc lộ uốn về Đông Nam qua khu đường Số 4C, gần THCS và THPT Đa Phước, Satrafoods và Happy Farm.

Ảnh 30 – Đầu mút phía Đông Quốc lộ 50

Chặng cuối và cả tuyến khép lại tại đây. Từ ga gần Trường THPT Đa Phước, tuyến chạy xuống theo Quốc lộ 50 rồi uốn về Đông Nam và dừng ở khu đất phía Đông quốc lộ, gần Thánh thất Đa Phước và đường Số 4C. Ngay phía Nam là nút giao với cao tốc Bến Lức – Long Thành cùng hầm chui Tam Bửu Tự và chùa Phước Hội.

Các dự án và khu vực hưởng lợi từ tuyến metro số 5

Chia theo chặng địa hình, mỗi chặng lại có một nhóm khu dân cư nằm trong bán kính đi bộ tới ga theo dữ liệu quy hoạch.

• Chặng sông nước và đại đô thị (ảnh 01–09): MT EastMark City ở Tam Đa; Eco Garden LT bên ga Hẻm 187; Vinhomes Grand Park, Vincom Mega Mall Grand Park, Lumiere Boulevard có tuyến xuyên tâm; The Stay Saigon Riverfront, Long Thuận Villa Riverside gần ga cầu Trường Phước; Blue Diamond Riverside thuộc dải ven sông.
• Chặng đường bộ và cửa ngõ (ảnh 10–16): Đông Tăng Long gần ga An Phú Arena; The Eastern, Park Riverside, The Classia Khang Điền, Villa Park, Rio Vista quanh ga Liên Phường – Võ Chí Công; The Global City ở cửa ngõ; Lakeview City, Palm Heights bên cao tốc; Estella Place, Masteri Thảo Điền, The Vista An Phú, LUMIÈRE Riverside bám ga An Phú; Vinhomes Central Park, Landmark 81, Pearl Plaza gần đoạn Tân Cảng.
• Chặng lõi ngầm, kênh rạch và ruộng đồng (ảnh 17–30): The ADORA sát ga Lăng Cha Cả; LOTTE Mart, Hùng Vương Plaza, GO! Miền Đông trên chuỗi ga Lý Thường Kiệt; Mizuki Park, Ehome S Nam Sài Gòn, khu nhà ở Nguyên Sơn phía Đông Song Hành; Conic – Greenlife 13C ở phía Tây; Saigon Intela sát ga Phong Phú; Lovera Vista và Phong Phú 4 gần đoạn chợ Phú Lạc.

Nhìn theo địa hình, lợi thế phân bố khá đều: chặng đô thị phía Đông gom cư dân khu mới, chặng cửa ngõ cho phép chuyển tuyến tại An Phú, chặng lõi ngầm phục vụ cụm bệnh viện và trường đại học, còn chặng Quốc lộ 50 bổ sung một trục vận chuyển khối lượng lớn cho vùng vốn chỉ có đường bộ. Các nhận định chỉ đề cập vị trí và khả năng kết nối theo bản đồ.

Tổng kết

Chia theo địa hình, tuyến metro số 5 TP.HCM hiện ra như bảy chặng nối tiếp, mỗi chặng một tính cách. Chặng sông nước Long Phước với vòng cung mềm mại; chặng đại đô thị xuyên Vinhomes Grand Park; chặng đường bộ thẳng tắp trên Liên Phường; chặng cửa ngõ vượt sông Sài Gòn dưới bóng Landmark 81; chặng lõi ngầm luồn dưới Phan Đăng Lưu, Hoàng Văn Thụ và Lý Thường Kiệt; chặng kênh rạch – đô thị Quốc lộ 50 qua Quận 8 và Bình Hưng; và chặng ruộng đồng Đa Phước – Hưng Long với hai đầu mút. Cách đọc theo chặng địa hình giúp bạn nhớ nhanh mình đang ở vùng nào của tuyến, đồng thời thấy rõ vì sao đây là hành lang đa dạng cảnh quan bậc nhất trong mạng lưới quy hoạch.

Ghi chú quan trọng